نویسنده: آتنا خلجی
عزت نفس چی هست ؟! ( تعریف عزت نفس )
عزت نفس یعنی حرمت نفس ؛ یعنی احساس ارزشمندی خود ؛ یعنی تطابق خود واقعی با خود ایده آل
یعنی مثلاً من از نوع رفتار افکار و حس و حالی که از پدر و مادرم دیدم یاد گرفتم که با تمامی کم و زیاد بودن ؛ کامل و ناقص بودن ؛ زشتی و زیبایی و داشته‌ها و نداشته‌ها به عنوان یک انسان ارزشمندم و تو روال رشدم متوجه شدم که کافی هستم ؛ دوست داشتنی هستم ؛ پذیرفته شده هستم ؛ و برای خودم باید ارزش و احترام قائل بشم و به توانمندی‌هام باور داشته باشم
داشتن عزت نفس چقدر تو زندگی مهمه و نداشتنش چه مشکلاتی رو ایجاد می‌کند ؟!
از ستون‌های اصلی شخصیت یه آدم عزت نفس هست آدمی که خودش رو ارزشمند دوست داشتنی کافی و پذیرفته شده ندونه و حقی رو نخواستنی در نظر بگیره ؛ با ابتلا به انواع و اقسام بیماری های روانی اگر به خودش آسیب نزنه قطعاً به دیگران آسیب می‌زنه ؛ پس باید یاد بگیریم که حتی اگر خودمون مشکل عزت نفس داشتیم این رو مستقیم و غیرمستقیم به بچه‌هامون منتقل نکنیم
ساده‌ترین و اثرگذارترین روش ممکن پدر و مادر ها برای مسیرهای تقویت عزت نفس و اعتماد به نفس بچه‌ها
پدر و مادرها لطفاً
گاه و بیگاه کاملا بی دلیل بچتون رو بغلش کنید و ببوسیدش ؛ بزارید حس کنه خودش ارزشمند ، دوست داشتنی و کافیه براتون و نه کارها و دستاوردهاش
در انجام کارها تاکید کنید که می‌تونه انجامش بده ( القای بینش )
« می‌توانی ای » که از شما می‌شنوه ، سپری در برابر تو « نمی‌توانی » و کارتو درست نیست تو که این کاره نیستی و از دست تو که بر نمیاد‌های بزرگسالیه
تا جایی که میشه و می‌توانید از مقایسه کردن‌های ساده انگارانه پر آسیب و بیهوده دست بردارید ( باطن زندگی بچه خودتون رو با ظاهر بچه دیگری مقایسه نکنید )
وقتی بدو بدو با کلی ذوق و شوق میاد سمتتون و باهاتون حرف می‌زنه به حرفاش با چشم باز و لب خندون توجه کنید بزار حس کنه که وجود داره و شنیده میشه
اشتباهاتش رو راحت ببخشید و گاهی اجازه بدید خرابکار باشه ( پناهگاه امنی باشید که می‌تونه راحت تجربیات خطاها و اشتباهاتش رو بهت بگه و ازتون کمک بگیره )
باهاش بازی کنید ، کارتون ببینید ، نقاشی بکشید بیرون برید و با هم کیف کنید ( الان وقتشه که انجام بشه با افزایش سن مشغله‌ها هم بیشتر میشه )
حداقل هر دو سه شب یه بار واسش قصه بگید
خوبی‌های کوچیکش رو بزرگ و بدی‌هاش رو گذرا و قابل اصلاح نشون بدید
در مورد تقویت عزت نفس در کودکان این نکته رو باید به عنوان والد بپذیریم که گفتن جمله « تو فوق العاده‌ای » به بچه‌ها باعث اعتماد به نفس نمی‌شه
نکته : تلاش افراطی برای محافظت از عزت نفس کودکان خودش می‌تونه نتیجه عکس بده یعنی با گفتن جملاتی مثل « تو فوق العاده‌ای » ناخواسته تلاشی واسه فوق العاده بودن را به بچه تحمیل می‌کنیم و تمرکز رو میاریم تو تلاش برای محافظت یا افزایش عزت نفس و همین می‌تواند تو مواقع بحرانی و شکست ( حس بی‌کفایتی ) را تشدید کنه چون می‌بینه که فوق العاده نبوده
کلید اصلی رها شدن از عزت نفس پایین در کودکان در دست برداشتن از خود تمرکزیه ؛ به عبارتی عزت نفس واقعی این باور نیست که ما خاص و فوق العاده‌ایم عزت نفس واقعی یعنی توانایی رها کردن این سوال که « آیا من به اندازه کافی خوب هستم ؟! »
اما چطور میتوانیم به بچه‌ها کمک کنیم که تمرکز را از روی خودشون بردارند و بزارند روی کاری که انجام میشه ؟!
ریچارد و رایان میگن با پرداختن به نیازهای اساسی بچه‌ها یعنی ارتباط ( کیفیت رابطه‌ای که با شما به عنوان والد داره ) و شایستگی ( چقدر اجازه میدی خودش کارهاش رو بکنه ) و انتخاب ( چقدر اجازه میدی که خودش تصمیم بگیره ) میتوانیم این کار را انجام دهیم
تیلور می‌گوید : برای ایجاد عزت نفس ، بچه‌ها به فرصت‌هایی نیاز دارند تا توانمندی های خود را نشان دهند و احساس کنند که همکاری آنها باارزش تلقی می شود همکاری در خانه ، بدان معناست که از آنها بخواهید ، حتی زمانی که خیلی کوچک هستند ، در آشپزی ، چیدن میز و مرتب کردن تختخواب به شما کمک کنند
همچنین او می‌گوید : پوشه تعریف و تمجید برای ایجاد عزت نفس در کودکان اثرگذار است ، زیرا به روش خاصی به بچه‌ها نشان می‌دهد که آنها منحصر به فرد هستند و به آنها یاد می دهد که تمرین کردن با پاداش همراه است س
در واقع این تمرین ، تلاشی هستند که باید در کانون تشویق قرار داشته باشند “فقط نگویید که بازی تو عالی بود” به او بگویید که موقعی که توپ را به هم تیمی‌ات پاس دادی هم کارت عالی بود
و به خاطر داشته باشید که کمی تمجید غیرمستقیم ، مانند ستاره‌ها روی نمودار کار آنها ، می‌تواند برای ایجاد عزت نفس در کودکان معجزه آسا باشد
